هواساز یا AHU دستگاهی است که هوا را دریافت، فیلتر، گرم یا سرد و سپس با دبی مشخص به فضای مورد نظر ارسال می‌کند. در پروژه‌هایی که کنترل کیفیت هوا، هوای تازه، دما و رطوبت اهمیت دارد، هواساز یکی از تجهیزات کلیدی سیستم تهویه مطبوع محسوب می‌شود.
یک هواساز مناسب باید به صورت یک مجموعه هماهنگ طراحی شود. فن، فیلتر، کویل، دمپر، بدنه و سیستم کنترل هرکدام بر عملکرد بخش‌های دیگر اثر دارند.
اجزای اصلی هواساز
- فیلتر برای حذف ذرات و آلودگی‌های معلق.
- کویل سرمایش و گرمایش برای انتقال حرارت میان هوا و آب.
- فن برای ایجاد دبی و فشار مورد نیاز شبکه کانال.
- دمپر برای تنظیم هوای تازه، برگشت و تخلیه.
- بدنه و عایق برای کاهش اتلاف انرژی و صدا.
- سینی درین برای جمع‌آوری آب تقطیر.
هواساز و کیفیت هوای داخل
هوای تازه، فیلتراسیون مناسب و کنترل رطوبت سه عامل مهم در کیفیت هوای داخلی هستند. سطح فیلتراسیون باید با نوع کاربری هماهنگ باشد؛ نیاز یک دفتر اداری با یک فضای صنعتی یا درمانی یکسان نیست.
افزایش سطح فیلتراسیون بدون محاسبه افت فشار می‌تواند توان فن را افزایش دهد، بنابراین فیلتر و فن باید همزمان طراحی شوند.
کویل هواساز
در فصل گرم، آب سرد تولیدشده توسط چیلر وارد کویل سرمایش می‌شود و هوای عبوری از روی فین‌ها خنک می‌شود.
در فصل سرد، کویل گرمایش با آب گرم یا منبع حرارتی مناسب دمای هوا را افزایش می‌دهد. تعداد ردیف، فاصله فین و سرعت هوا بر ظرفیت و افت فشار موثرند.
فن و فشار استاتیک
فن باید دبی مورد نیاز را در برابر افت فشار فیلتر، کویل، دمپر و کانال تامین کند. فشار کمتر از نیاز باعث افت هوادهی و فن بیش از حد بزرگ باعث افزایش صدا و مصرف انرژی می‌شود.
کنترل دور فن در پروژه‌های دارای بار متغیر می‌تواند مصرف برق را کاهش دهد.
هواساز صنعتی و ساختمانی
در هواساز صنعتی ممکن است دبی بالاتر، فیلتراسیون چندمرحله‌ای، بدنه مقاوم‌تر یا کنترل رطوبت دقیق لازم باشد. در پروژه ساختمانی تمرکز معمولاً روی آسایش، هوای تازه، سطح صدا و راندمان انرژی است.
اطلاعات لازم برای سفارش
دبی هوا، فشار استاتیک، درصد هوای تازه، دمای ورود و خروج کویل، دمای آب، سطح فیلتراسیون، محدودیت ابعاد و جهت دسترسی سرویس باید مشخص شوند.
مبدل سازان ایرانیان گستر بر هماهنگی ظرفیت کویل، فن، فیلتر و سیستم کنترل تاکید دارد تا دستگاه در شرایط واقعی پروژه عملکرد متعادل داشته باشد.
کنترل رطوبت در هواساز
کنترل رطوبت به دمای سطح کویل، سرعت هوا، مقدار هوای تازه و شرایط هوای بیرون وابسته است. در پروژه‌هایی که رطوبت اهمیت ویژه دارد، انتخاب کویل فقط بر اساس ظرفیت محسوس کافی نیست و بار نهان نیز باید بررسی شود.
سطح صدا و ارتعاش
نوع فن، سرعت چرخش، افت فشار شبکه و نحوه نصب دستگاه روی سطح صدا اثر دارند. استفاده از اتصالات انعطاف‌پذیر، لرزه‌گیر و فضای مناسب برای مکش و دهش می‌تواند انتقال ارتعاش به ساختمان را کاهش دهد.
چک‌لیست استعلام هواساز
در استعلام حرفه‌ای بهتر است دبی هوا، فشار استاتیک خارجی، درصد هوای تازه، نوع فیلتر، شرایط ورود و خروج هوا، دمای آب، افت فشار مجاز، سطح صدا، جهت سرویس و ابعاد مجاز درج شوند. این اطلاعات مقایسه پیشنهادهای سازندگان را شفاف‌تر می‌کند.
سوالات متداول
هواساز چه تفاوتی با فن‌کویل دارد؟
هواساز معمولاً دبی بالاتر، امکان هوای تازه و فیلتراسیون گسترده‌تری دارد.
آیا هواساز به چیلر نیاز دارد؟
در سیستم‌های آب سرد، کویل سرمایش هواساز معمولاً از آب سرد تولیدشده توسط چیلر استفاده می‌کند.
فیلتر هواساز چگونه انتخاب می‌شود؟
بر اساس نوع کاربری، کیفیت هوای مورد نیاز و افت فشار مجاز سیستم انتخاب می‌شود.